สงกรานต์ใกล้เข้ามาถึงแล้ว หลาย ๆ คนคงมีแพลนที่จะไปเที่ยวกันอย่างแน่นอนใช่ไหม บางคนก็กลับต่างจังหวัด เพื่อที่จะฉลองสงกรานต์กัน อีกหนึ่งสิ่งที่คนนิยมทำกันในช่วงเทศกาล นั่นก็คือ รดน้ำดำหัว ผู้ใหญ่ที่เคารพนั่นเอง ในบทความนี้ เราจะพาไปรู้จักกับประเพณี้นี้กัน ว่ามีที่มาอย่างไร? ตามไปอ่านกันเลย
การรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ เป็นพิธีโบราณของทางเหนือ โดย “รดน้ำดำหัว” เป็นการไปรดน้ำขอขมา และขอพรจากผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ ในอดีต การรดน้ำ คือ การอาบน้ำจริง ๆ ส่วน ดำหัว เป็นภาษาล้านนาดั้งเดิม หมายถึง การสระผม ซึ่งก็เป็นการไปสระผมให้ผู้ใหญ่ โดยใช้น้ำส้มป่อย หรือน้ำมะกรูด
ดังนั้นความหมายของ การรดน้ำดำหัว นอกจากการขอพรจากผู้อาวุโส เพื่อความเป็นสิริมงคลในการเริ่มต้นปีใหม่ไทยแล้ว ยังมีความหมายแฝงอีกอย่าง คือ การแสดงความเคารพต่อบิดา มารดา ผู้ใหญ่ หรือผู้มีพระคุณ เพื่อขอโทษต่อสิ่งที่เคยล่วงเกิน ทั้งกาย วาจา ใจ ทั้งที่ตั้งใจหรือไม่ได้ตั้งใจ ไม่ว่าจะต่อหน้า หรือว่าลับหลังด้วย
พิธีรดน้ำดำหัว มีอะไรบ้าง?
พิธีรดน้ำดำหัว มีอยู่ด้วยกัน 3 แบบ คือ
1) การดำหัวตนเอง เป็นพิธีเสกน้ำส้มป่อยด้วยคำที่เป็นสิริมงคล เช่น “สัพพทุกขา สัพพภยา สัพพโรคาวินาสันตุ” แล้วใช้น้ำส้มป่อย ลูบศีรษะ เพื่อชำระล้างสิ่งไม่ดีออกไป
2) ดำหัวผู้น้อย เช่น ภรรยา บุตร หลาน เป็นพิธีกรรมต่อเนื่องจากแบบที่ 1 คือ ใช้น้ำส้มป่อย ลูบศีรษะภรรยา บุตร หลาน หลังจากดำหัวตนเอง
3) ดำหัวผู้ใหญ่ เช่น บิดา มารดา ครู อาจารย์ พระเถระ ผู้ทรงคุณวุฒิ เป็นต้น อาจไปดำหัวด้วยตนเอง หรืออาจจะพาญาติพี่น้องไปเป็นกลุ่ม ๆ ก็ได้ โดยเฉพาะผู้ใหญ่ที่เป็นที่เคารพนับถือของชุมชน เช่น ผู้ใหญ่บ้าน นายกเทศบาล เป็นต้น
สิ่งที่ต้องเตรียม ก่อนไปรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่
น้ำอบน้ำหอม น้ำส้มป่อย เทียน ดอกไม้ ของขวัญ เงิน หรือของขวัญเล็กๆ น้อยๆ ผู้ไปดำหัวจะกล่าวคำขอขมาลาโทษ ขอให้อโหสิกรรมให้ และอวยพรให้ท่านประสบแต่ความสุข สุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง
วิธีการรดน้ำดำหัว คือ จะเอาขันเล็ก ๆ ตักน้ำหอม น้ำปรุง นำมารดที่ฝ่ามือของญาติผู้ใหญ่ ก่อนที่ญาติผู้ใหญ่นำน้ำหอม น้ำส้มป่อย ขึ้นลูบศีรษะ เป็นการยอมรับการขอขมา และอโหสิกรรม แล้วกล่าวให้ศีลให้พร
นอกจากการ รดน้ำดำหัว ญาติผู้ใหญ่แล้ว ยังมีการรดน้ำดำหัวพระสงฆ์ ซึ่งจะมีลักษณะคล้าย ๆ กัน แต่มีพิธีการมากกว่า คือ ก่อนที่จะรดน้ำพระสงฆ์ จะต้องรดน้ำพระพุทธรูปก่อน แล้วจึงรดน้ำดำหัวพระภิกษุสงฆ์ จากนั้น ก็รับพร จากพระภิกษุสงฆ์ ซึ่งนิยมทำตั้งแต่วันแรกจนถึงวันสุดท้าย ของเทศกาลสงกรานต์นั่นเอง
เป็นอย่างไรกันบ้าง ประเพณีรดน้ำดำหัว ที่สืบทอดกันมายาวนาน เรียกได้ว่า ทำเพื่อขอขมาญาติผู้ใหญ่ และยังเป็นการชำระล้างสิ่งอัปมงคลออกไปจากชีวิต เตรียมพร้อมรับสิ่งดี ๆ ที่จะเข้ามาในชีวิตด้วย ใครที่กลับบ้านต่างจังหวัด อย่าลืมไปรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่กันด้วย หรือใครที่ไม่ได้ไปพบท่าน ก็โทรหา และอวยพรให้ท่านสุขภาพแข็งแรง ก็ได้เช่นกัน สุขสันต์วันสงกรานต์ล่วงหน้านะจ๊ะทุกคน
สำหรับใคร ที่กำลังมองหา ของขวัญชิ้นพิเศษ เป็นของขวัญชิ้นเดียวในโลก ลองเข้าไปเลือกช้อป ของขวัญ กันต่อได้ที่ ของขวัญชิ้นเดียวในโลก.com เรามีของขวัญมากมาย หลายอย่าง หลากหลายเทศกาล ให้เลือกสรร รับรองว่า ของดีมีคุณภาพ ถูกใจคุณอย่างแน่นอน
อ้างอิงข้อมูลจาก: thairath.co.th
